Aztlán

Liteh, Poylen, Galitsia,
Vays-Rusland, Bukovina:
You were our home.

A thousand years ago–
do you remember?–
another exodus,
just one of many,
brought us to you.

Fleeing crusaders’ knives,
a continent in arms against our children,
we followed the morning sun
into the east
and out from Ashkenaz.

And we were welcomed,
though it’s hard to think of now.
You said to us
“Come, stay a while,
put down your loads
til the next exodus.”

I don’t think we knew
we’d stay so long,
or we might have changed our name
from “Ashkenazi”.

I’m sure we didn’t know
we’d leave so quickly,
when we finally did.
But then,
you never really know
how things will end.

We grew together.
Childhood is fuzzy,
but I think I can recall:
We ate each other’s foods
and mixed our tongues.
We married, sometimes,
and later said we hadn’t.

If we were foreigners–
and we always were,
deep down inside–
we were not strangers.
Neighbors who prayed
“Next year, far away,”
but neighbors nonetheless,
at least this year.

And next year followed next
for centuries.
And “far away” did not get any closer.
And some of us began to hope,
if not to really think,
that we might stay,
that we could build our homes
instead of pitching tents.

So some of us
and some of you
joined hands and made a pact
to change this land
into the kind of place
where we might want to stay.

We changed the world, together.

But we stepped over a line.
This part is easier to remember:
We weren’t good neighbors
like before
when we kept to ourselves.

We got too involved
in your affairs,
and you started,
slowly perhaps, but you started,
to push us out.

And that push spread west
only to push back east.
Ashkenaz–
which,
in our absence,
had been reborn
as Daytshland–
followed our exodus
after a thousand years.

And
though it took some time for us to leave,
and
though we were always foreigners,
that was the day we stopped being neighbors
and became strangers.

You stopped being home
not at Auschwitz
nor at the ports of Haifa and New York.
But at Babi Yar,
where we knew,
and you did too,
that we were strangers again.

Liteh, Poylen, Galitsia,
Vays-Rusland, Bukovina:
You were our home.
Does anyone remember?

Posted in Uncategorized | Tagged | 1 Comment

Return

あいされた
へやにかえるが、
からっぽだ。

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

Resurrección parcial

Un sentimiento en los dedos
–lo noté hace un ratito–
busca cuerdas que están lejos
formando nudos sin hilo.

Si no lo había extrañado
no es porque no me gustaba.
Antes, no pude extrañarlo:
nunca noté que faltaba.

¡Qué increíble es recobrarlo,
algo hace tiempo perdido!
Soy errante viendo su amado,
o padre encontrando su hijo.

Ahora no sé que hacer
con los dedos implacables.
Las cuerdas allá dejé;
no creía que gustasen.

¿Qué nudos habrán aquí,
donde soy desenredado?
¿Por dónde podré sentir
el apego de los lazos?

No hay otra opción que esperar
un nuevo cambio en mi vida.
Los nudos me volverán,
lentos, como los perdía.

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

Elegio de povra Manjo

La elegio de Manjo, la ŝakino de la poeto (tradukita el poemo de Robert Burns)

Veu rime, veu proze,
Salaj larmoj gutantaj naze;
La sort’ ĉi tiam fermas senespere
De nia bardo!
Kulminas liaj veoj, triste, fine;
Ĉar mortis Manjo!

Perdi lian mondan havaĵon,
Nek tiel amaran elvokus larmon,
Nek vestus nian splenan bardon
En funebro;
Amikon perdis li kaj najbaron,
Tiam mortis Manjo.

Tra la vilaĝ’ ŝi sekvis lin;
Duonmejlo fore ŝi rimarkis lin;
Afable ŝi blekis kiam ŝi ekvidis lin,
Kaj rapide kuris;
Pli fidela amik’ neniam apudis lin
Ol morta Manjo.

Mi scias, ke prudenta ŝaf’ ŝi estis,
Kaj ĉiam bonmense ŝi kondutis;
Mi diros, ke palisarojn ŝi neniam rompis,
Pro ŝtela avido;
Nia soleca bard’ el domo ne moviĝis
Malantaŭ mortis Manjo.

Aŭ, se li vagas sur la monto,
La imagaĵ’ de lia ŝafo
Blekanta lin alvenis trans la pinto,
Panon petanta;
Kaj ekruliĝis la unua sala perlo
Pro morta Manjo.

Ĉi tie ne naskiĝis ŝiaj prauloj,
Kun nodigitaj kaj hareskaj lanoj;
Portitaj estis ili per barketoj
El preter la rivero;
Neniam pli belan lanon tranĉis la tondiloj
Ol ĝi de morta Manjo.

Veon travivu tiu ke unue kreis
Danĝeran aĵon kaj ĝin “rigilo” nomis!
Ĝi bonajn homojn ĉiam grimacigis
Pro morta timo;
Kaj Robĉjon ĝi funebre nun vestigis
Pro morta Manjo.

O, tutaj bardoj de rivero tiu!
Ankaŭ ili ke kantas en ĉi tiu!
Venu, al la splena sono aliĝu
De la kanto de Robĉjo;
Lia koro superiĝis ĝin neniu–
Ĉar mortis Manjo!

Posted in Uncategorized | Tagged , | Leave a comment

La persistencia de un sueño

en mis sueños te vi
te abrazaba y lloraba
durante horas

y al despertarme
no hubo que abrazar
pero seguí llorando

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

צו עסטרײַך און צו דײַטשלאַנד

אױף ייִדיש מוז איך שרײַבן די פּאָעמע,
װײַל כ’האָב נישט קײנמאָל זיך געלערנט דײַטש.

איר זײַט נאָר בײזערע חלומות געװען,
אַ מעשׂה מיט װאָס אָפּצושרעקן קינדער.
בײַ מיר זײַט איר געװען נאָר שטענדיק שאָטנס,
װוּ כ’האָב אונדזער געשיכטע אױסגעמאָלט.

הײַנט, אָבער, האָט איר אַלץ אַריבערגעשטיגן.
די װעלט קוקט איצט צו עסטרײַך און צו דײַטשלאַנד,
און דאָרט זײט זי די מעטנשלעכקײט און שלום
װאָס האָט צען טױזנט פּליטים הײַנט באַגריסן.

מיר װעלן נישט פֿאַרגעסן די פֿאַרברעכן
אָבער די טובֿה צו װעלן מיר געדענקען.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Leave a comment

Himno de la Esperanta Respubliko

En la nacion venis nova sento,
Tra la nacio iras forta voko;
Per restiloj de pigra vento
Nun kaj ĉiam restu ĝi ĉi tie.

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment